Shae uzaydaşlar! Bir sabah uyandığınızı düşünün… Ayaklarınız yere değmiyor. Yanınızda küçücük bir su damlası, camdan bir bilye gibi havada süzülüyor. Pencereden dışarı bakıyorsunuz… Ve karşınızda, masmavi ışıldayan Dünya var! Haydi, bugün hayalimizde o pencereye yaklaşalım. Çünkü sizi insanların uzayda yaşadığı, çalıştığı ve geleceği keşfettiği çok özel bir eve götürüyorum: Uluslararası Uzay İstasyonu’na! İngilizce adıyla International Space Station… Kısaca ISS. Bu uzay evi, Dünya’nın yaklaşık dört yüz kilometre üzerinde, saatte yirmi sekiz bin kilometre hızla yol alıyor! Gezegenimizin çevresini yaklaşık doksan dakikada dolaşıyor. Yani siz uzun bir animasyon filmi izlerken, oradaki astronotlar bütün Dünya’nın etrafında bir tur atabiliyor! Ben Ultra Hız gücümle galaksiler arasında yolculuk yapıyorum… Ama insanların yaptığı bu uzay evinin hızına da şapka çıkarırım! Peki, bu kadar hızlı giderseniz pencereden ne görürsünüz? Bir günde yaklaşık on altı gün doğumu! Güneş doğuyor… batıyor… sonra yeniden doğuyor! Her gün doğduğunda kahvaltı yapsalardı, astronotların başka hiçbir şeye zamanı kalmazdı! Peki insanlar gökyüzüne böyle bir evi nasıl kurdu? İstasyonun uzayda birleştirilmesine bin dokuz yüz doksan sekizde başlandı. Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Japonya, Kanada ve Avrupa ülkeleri bu büyük projede birlikte çalıştı. Kocaman bir LEGO yapısı düşünün. Ama parçalarını birleştireceğiniz yer odanız değil… Dünya’nın yüzlerce kilometre yukarısı! İstasyonun parçaları ayrı ayrı uzaya taşındı. Astronotlar, robot kolların da yardımıyla onları birleştirdi. Bazı bağlantıları yapmak için uzay giysilerini giyip istasyonun dışına çıktılar. Ayaklarının altında masmavi Dünya… Çevrelerinde uzayın karanlığı… Ellerinde ise henüz tamamlanmamış bir uzay evinin parçaları. O evi kurmak için bilgi kadar sabır, cesaret ve birbirine güvenmek de gerekiyordu. Şimdi hayalimizde istasyonun içine girelim! Burada astronotlar yemek yiyor, çalışıyor, egzersiz yapıyor ve uyuyor. Ama günlük hayatın en sıradan işleri bile küçük bir maceraya dönüşüyor. Bir kalemi elinizden bırakırsanız, masanın altına bakmanız gerekmeyebilir. Belki de burnunuzun hemen önünde süzülüyordur! Su damlaları minik küreler oluşturur. Uyku vakti geldiğinde de astronotlar, etrafta sürüklenmemek için sabitlenmiş uyku tulumlarına girer. Düşünsenize… Yatağınız duvarda, ama siz gayet rahat uyuyorsunuz! Peki neden her şey havada süzülüyor? Orada yerçekimi yok mu? Aslında var, uzaydaşlar. Dünya, istasyonu ve içindeki her şeyi kendine çekmeye devam ediyor. Ama istasyon aynı zamanda o kadar hızlı ilerliyor ki, düşerken Dünya’nın çevresini dolanıyor. İstasyon, astronotlar ve o küçücük su damlası… Hepsi birlikte sürekli serbest düşüşte. Bu yüzden astronotlar kendilerini ağırlıksız hissediyor! Bilim insanları bu ortama “mikro yerçekimi” diyor. Yani o süzülen kalemin sırrını çözmek için Zaman İpliği gücüme ihtiyacınız yok. Biraz merak ve biraz fizik yeterli! Şimdi asıl soruya gelelim… Bu uzay evinde neler keşfediliyor? Bir bitki uzayda nasıl büyür? Kaslarımız ve kemiklerimiz, ağırlığımızı taşımak zorunda kalmayınca nasıl değişir? Bir alev, mikro yerçekiminde nasıl görünür? Astronotlar bunları anlamak için dikkatle deneyler yapıyor. Bazen küçücük bir tohum, bazen bir damla sıvı, çok büyük bir sorunun cevabını bulmamıza yardım ediyor. Öğrendiklerimiz, Dünya’daki yaşamı daha iyi anlamamızı ve gelecekte Ay’a, Mars’a yapılacak yolculuklara hazırlanmamızı sağlıyor. Siz o laboratuvarda olsaydınız… Hangi sorunun cevabını araştırırdınız? İşte Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı da böyle bir bilim yolculuğuna çıktı! Türkiye saatiyle on dokuz Ocak iki bin yirmi dörtte, SpaceX’in Falcon dokuz roketiyle uzaya yükseldi. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda, Türk bilim insanlarının hazırladığı tam on üç bilimsel deneyi gerçekleştirdi! Bu deneylerde bitkiler, insan sağlığı, genetik ve başka pek çok konu araştırıldı. Düşünün… Dünya’da bir bilim insanının sorduğu soru, uzayda bir astronotun ellerinde deneye dönüşüyor. Sonuçlar yeniden Dünya’ya geliyor ve başka keşiflere kapı açıyor. Albaris’ten Dünya’ya geldiğimde, insanların yıldızlara bakışındaki merakı hemen fark etmiştim. Şimdi aynı merakın onları ne kadar ileri taşıdığını görüyorum. Bazen uygun bir akşamda, istasyonu gökyüzünden geçen parlak bir nokta olarak görebilirsiniz. Güneş’in ışığını yansıtan o küçük noktanın içinde insanlar vardır. Belki biri bir deneyin sonucunu inceliyordur. Belki biri ailesine el sallıyordur. Belki de pencereden Dünya’ya bakıp… sizinle aynı şeyi düşünüyordur: “Ne kadar güzel bir gezegende yaşıyoruz…” Belki bir gün siz de bir uzay istasyonunda çalışacaksınız. Belki Ay’da bitki yetiştirecek… Belki Mars’taki ilk sınıflardan birinde çocuklara ders anlatacaksınız. O yolculuğa hazırlanmak için bugün yapabileceğiniz harika bir şey var: Merak ettiğiniz bir sorunun peşinden gitmek. Cevabı hemen bulamazsanız sorun değil. Sorun, araştırın, deneyin… Yeniden deneyin. Ben de sizinle birlikte öğrenmeye devam edeceğim. Vael-khrun… İçinizdeki yıldız ışığı hep parlasın!